Αποκατάσταση - διαμόρφωση ακρόπολης Παλαιοκάστρου Μεγίστης

ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ

01/10/2010 - 31/12/2014

Το Καστελλόριζο –η αρχαία Μεγίστη – αποτελούσε από τον 4ο αι. π.Χ. τμήμα του αρχαίου ροδιακού κράτους. Το νησί, χάρη στο φυσικό βαθύ λιμάνι του και ένα πυκνό δίκτυο οχυρώσεων και φρυκτωριών στο εσωτερικό του και στις νησίδες Ρω και Στρογγυλή στα δυτικά και ανατολικά του, συνιστούσε κομβικό σημείο για τον έλεγχο των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων.

Η ακρόπολη του Παλαιοκάστρου, χτισμένη σε λόφο νοτιοδυτικά του σημερινού οικισμού, αποτελούσε τη μεγαλύτερη οχυρωμένη εγκατάσταση του νησιού (4ος αι. π.Χ.). Αποτελείται από εξωτερικό περίβολο ενισχυμένο με πύργους, εσωτερικό ισόδομο πύργο και πλήθος δεξαμενών για τη συλλογή νερού. Στην τοιχοδομία έχουν εντοιχιστεί σε δεύτερη χρήση αναθηματικές επιγραφές ροδίων αξιωματούχων (επιστατών) από την εποχή της ροδιακής κυριαρχίας του νησιού. Μεταγενέστερες επισκευές στην τοιχοδομία μαρτυρούν τη συνεχή χρήση ως την ιπποτοκρατία. Το 19ο αι. χρονολογούνται οι οικίες και οι εκκλησίες στο εσωτερικό του.

Λόγω προβλημάτων στατικότητας του εξωτερικού περιβόλου, αρχικά με χρηματοδότηση του Υπουργείου Αιγαίου και κατόπιν του Υπουργείου Πολιτισμού, πραγματοποιήθηκε η τοπογραφική και αρχιτεκτονική αποτύπωση του μνημείου (2000), και εκπονήθηκε μελέτη αποκατάστασης των φθορών. Στη νοτιοδυτική γωνία του εξωτερικού περιβόλου είχαν προκληθεί σημαντικές ρωγμές και συστροφή τμημάτων των λιθοπλίνθων. Το 2003 αποχωματώθηκε η εσωτερική παρειά της νοτιοδυτικής γωνίας του τείχους, η οποία σώζεται σε ύψος 4,5 μ. με πάχος 1,35 μ. περίπου. Η εξωτερική τοιχοποιϊα αποτελείται από αρχαίες λιθοπλίνθους επαναχρησιμοποιημένες, με εμφανή κεραμικά βύσματα (τσιβίκια) ως υλικό πλήρωσης των αρμών και κονίαμα (σκλίβωμα) ως συνδετικό υλικό.

Με χρηματοδότηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και νήσων Αιγαίου 2007-2013, αποκαταστάθηκε η νοτιοδυτική γωνία του εξωτερικού τείχους, με αποσυναρμολόγηση 11 δόμων της γωνίας και αφαίρεση της εσωτερικής παρειάς. Οι δόμοι επανατοποθετήθηκαν με ώθηση των όμορων τμημάτων του τείχους, που δεν μετακινήθηκαν και τοποθετήθηκε σύστημα αποστράγγισης των ομβρίων. Για την ενίσχυση της ακαμψίας τοποθετήθηκαν στη γωνία μεταλλικές ενισχύσεις.

Επίσης εκπονήθηκε μελέτη ανάδειξης του Παλαιοκάστρου και διαμορφώθηκαν δύο κύριες λιθόστρωτες διαδρομές για τους επισκέπτες στο εσωτερικό. Διαμορφώθηκε η είσοδος στην νοτιοανατολική γωνία του εξωτερικού περιβόλου, όπου κατά την αποχωμάτωση αποκαλύφθηκε τμήμα του αρχαίου τείχους στην αρχική του θέση. Προκειμένου να παραμείνει ορατό, το αρχικό επίπεδο ταπεινώθηκε και τοποθετήθηκε μεταλλική σκάλα ανόδου για τους επισκέπτες. Τοποθετήθηκαν ενημερωτικές πινακίδες από επισμαλτωμένη ηφαιστειογενή πέτρα (πυρολάβα), και περισχοίνιση σε επικίνδυνα σημεία. Εξωτερικά του οχυρωματικού περιβόλου διαμορφώθηκαν δύο λιθόστρωτες σκάλες ανόδου στην κλιτύ του λόφου και τοποθετήθηκε σταθερή περίφραξη στην ανατολική πλαγιά για την προστασία του αρχαιολογικού χώρου από τα βοοειδή.

Υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013 (Επιχειρησιακό πρόγραμμα Κρήτης και νήσων Αιγαίου)​

Σχετικά έργα